🔸Vol.2: Αλλεργίες και ψιλά γράμματα…
🌳🥗💊👫🧑⚕️Οι αλλεργίες, είτε εποχιακές είτε τροφικές είτε φαρμακευτικές, είναι λίγο πολύ γνωστές σε όλους. Τα συμπτώματα και η αντιμετώπιση είναι επίσης αρκετά γνωστά στο ευρύ κοινό, πάντα φυσικά υπό ιατρική καθοδήγηση. Υπάρχουν, όμως, παρανοήσεις και σύνθετες περιπτώσεις που είναι καλό να έχουμε κατά νου.
⚠️👀🗣🌍Αρχικά, οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες (παρενέργειες) ενός φαρμάκου είναι πολλές και η πλειοψηφία αυτών δεν έχει αλλεργικό υπόβαθρο. Το παραπάνω είναι σημαντικό, διότι αλλεργική αντίδραση σε φάρμακο σημαίνει συνήθως μελλοντική αποχή από αυτό, ενώ κάποιες άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να προληφθούν με τροποποίηση δοσολογίας, οδηγιών λήψης ή συγχορήγηση δεύτερου φαρμάκου προφυλακτικά. Κλασσικό παράδειγμα αποτελούν οι γαστρεντερικές διαταραχές από αντιβιοτικά.
➡️📖💬Επιστρέφουμε, όμως, στο κύριο θέμα μας, που είναι οι αλλεργίες. Κάθε χάπι περιέχει δεκάδες διαφορετικές ουσίες. Μία από αυτές είναι ικανή να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Η παραπάνω βιολογική διεργασία δεν είναι πάντα η ίδια. Για παράδειγμα, η ουσία μπορεί να ενωθεί με πρωτεΐνες του οργανισμού και το σύμπλεγμά τους να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα, ή να συνδεθεί απευθείας με υποδοχείς των λεμφοκυττάρων. Υπάρχουν, επίσης, και οι λεγόμενες ψευδοαλλεργικές αντιδράσεις, όπου μία φαρμακευτική ουσία συνδέεται απευθείας σε πρωτεΐνες κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που δεν είναι λεμφοκύτταρα.
😤🥱😵💫😮💨🫣📚Χωρίς να κουράσω παραπάνω με τέτοιες λεπτομέρειες, ή να αναλύσουμε ενδιαφέρουσες έννοιες όπως ατοπική προδιάθεση, επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ένα φάρμακο και σύνδρομο πολυφαρμακευτικής αλλεργίας, πάμε να συζητήσουμε ένα ενδιαφέρον παράδειγμα και να καταλήξουμε σε αυτό που θα ήθελα να μείνει ως κύριο συμπέρασμα.
⁉️💊🧪🤯Ένα άτομο έχει λάβει πολλές φορές στο παρελθόν το αντιβιοτικό Α καθώς και το αντιφλεγμονώδες Β χωρίς να εμφανίσει αλλεργική αντίδραση. Για πρώτη φορά τα λαμβάνει ταυτόχρονα με αποτέλεσμα να εμφανίσει αλλεργία. Τι συμβαίνει εδώ?
📋🔎💡✅Μία από τις πιθανές αιτίες στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι το αντιφλεγμονώδες Β έχει δράσει ως συμπαράγοντας, ώστε το αντιβιοτικό Α να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση. Αυτό σημαίνει ότι για να προκαλέσει το αντιβιοτικό Α αλλεργία είναι απαραίτητη η παρουσία και του Β. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη είναι από τα πιο συχνά φάρμακα που δρουν ως συμπαράγοντες. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η άσκηση/φυσική δραστηριότητα που μπορεί να δράσει ως συμπαράγοντας στην πρόκληση τροφικών αλλεργιών. Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι μετά από ένα τέτοιο επεισόδιο, το άτομο υπάρχει περίπτωση να λάβει στο μέλλον μεμονωμένα το αντιβιοτικό Α ή το αντιφλεγμονώδες Β χωρίς να εκδηλώσει αλλεργία.
🏆🎯🎗🔑Το κλειδί στο να διακρίνει κανείς τα ψιλά γράμματα πίσω από μία αλλεργία είναι η εξονυχιστική λήψη του ιστορικού, ενώ η σωστή καθοδήγηση για τις μελλοντικές ενέργειες μετά από μία αλλεργική αντίδραση εξαρτάται από τη σοβαρότητα της αντίδρασης και, οπωσδήποτε, απαιτεί κατάρτιση και εμπειρία από πλευράς ιατρού.
📑Πηγές
-Pichler WJ. Immune pathomechanism and classification of drug hypersensitivity. Allergy. 2019 Aug;74(8):1457-1471. doi: 10.1111/all.13765. Epub 2019 Apr 29. PMID: 30843233.
-Abrams EM, Protudjer JLP. Factoring in cofactors in the diagnosis and management of anaphylaxis. Ann Allergy Asthma Immunol. 2023 Jun;130(6):695-696. doi: 10.1016/j.anai.2023.04.009. PMID: 37270227.
-Muñoz-Cano R, Pascal M, Araujo G, Goikoetxea MJ, Valero AL, Picado C, Bartra J. Mechanisms, Cofactors, and Augmenting Factors Involved in Anaphylaxis. Front Immunol. 2017 Sep 26;8:1193. doi: 10.3389/fimmu.2017.01193. PMID: 29018449; PMCID: PMC5623009.